📖 Fjalor

Terma kyç të sektorit të ndërtimit dhe regjistrit tregtar në Shqipëri.

Entitetet e Biznesit
Numri Unik i Identifikimit të Subjektit NIPT / NUIS

NIPT (Numri i Identifikimit të Personit të Tatueshëm) është emërtimi i vjetër. Termi zyrtar sipas legjislacionit në fuqi është NUIS. Çdo biznes i regjistruar në Shqipëri pajiset me këtë kod unik prej 10 karakteresh (p.sh. K12345678L) në momentin e regjistrimit. Ai shërben si identifikues fiskal, tregtar dhe administrativ.

Burimi: Ligji Nr. 9723, datë 03.05.2007 Për Regjistrimin e Biznesit, i ndryshuar. Neni 3 / Article 3 Shiko ligjin ↗
Numri Unik i Identifikimit të Subjektit NIPT / NUIS

NIPT (Numri i Identifikimit të Personit të Tatueshëm) është emërtimi i vjetër. Termi zyrtar sipas legjislacionit në fuqi është NUIS - Numri Unik i Identifikimit të Subjektit. Çdo biznes i regjistruar në Shqipëri pajiset me këtë kod unik prej 10 karakteresh (p.sh. K12345678L) në momentin e regjistrimit. Ai shërben si identifikues fiskal, tregtar dhe administrativ.

Burimi: Ligji Nr. 9723, datë 03.05.2007 "Për Regjistrimin e Biznesit", i ndryshuar. Neni 3 / Article 3 Shiko ligjin ↗
Shoqëri me Përgjegjësi të Kufizuar SHPK

Forma më e zakonshme e shoqërisë tregtare në Shqipëri. Ortakët mbajnë përgjegjësi vetëm deri në masën e kapitalit të kontribuar. Kapitali minimal i kërkuar është 100 lekë. SHPK-ja mund të ketë nga 1 deri në 50 ortakë.

Burimi: Ligji Nr. 9901, datë 14.04.2008 "Për Tregtarët dhe Shoqëritë Tregtare", i ndryshuar. Neni 74 / Article 74 Shiko ligjin ↗
Shoqëri me Përgjegjësi të Kufizuar SHPK

Forma më e zakonshme e shoqërisë tregtare në Shqipëri. Ortakët mbajnë përgjegjësi vetëm deri në masën e kapitalit të kontribuar. Kapitali minimal i kërkuar është 100 lekë. SHPK-ja mund të ketë nga 1 deri në 50 ortakë.

Burimi: Ligji Nr. 9901, datë 14.04.2008 Për Tregtarët dhe Shoqëritë Tregtare, i ndryshuar. Neni 74 / Article 74 Shiko ligjin ↗
Shoqëri Aksionare SHA

Shoqëri tregtare kapitali i së cilës ndahet në aksione të transferueshme. Zakonisht e përdorur për biznese të mëdha ose ato që synojnë financim publik. Kapitali minimal i kërkuar është 3 500 000 lekë.

Burimi: Ligji Nr. 9901, datë 14.04.2008 Për Tregtarët dhe Shoqëritë Tregtare, i ndryshuar. Neni 128 / Article 128 Shiko ligjin ↗
Shoqëri Aksionare SHA

Shoqëri tregtare kapitali i së cilës ndahet në aksione të transferueshme. Zakonisht e përdorur për biznese të mëdha ose ato që synojnë financim publik. Kapitali minimal i kërkuar është 3 500 000 lekë.

Burimi: Ligji Nr. 9901, datë 14.04.2008 "Për Tregtarët dhe Shoqëritë Tregtare", i ndryshuar. Neni 128 / Article 128 Shiko ligjin ↗
Person Fizik - Tregtar

Individ që ushtron veprimtari ekonomike tregtare në emër të tij personal, pa krijuar një person juridik të veçantë. Emri i personit fizik regjistrohet njëkohësisht si emër biznesi, administrator dhe pronar.

Burimi: Ligji Nr. 9723, datë 03.05.2007 Për Regjistrimin e Biznesit, i ndryshuar. Neni 8 / Article 8 Shiko ligjin ↗
None Individual Trader

Individ që ushtron veprimtari ekonomike tregtare në emër të tij personal, pa krijuar një person juridik të veçantë. Emri i personit fizik regjistrohet njëkohësisht si emër biznesi, administrator dhe pronar.

Burimi: Ligji Nr. 9723, datë 03.05.2007 "Për Regjistrimin e Biznesit", i ndryshuar. Neni 8 / Article 8 Shiko ligjin ↗
Degë e Shoqërisë së Huaj

Njësi organizative e një shoqërie të huaj që ushtron veprimtari në Shqipëri. Dega nuk ka personalitet juridik të pavarur - vepron nën emrin dhe përgjegjësinë e shoqërisë mëmë të huaj.

Burimi: Ligji Nr. 9901, datë 14.04.2008 Për Tregtarët dhe Shoqëritë Tregtare, i ndryshuar. Neni 44 / Article 44 Shiko ligjin ↗
Likuidator

Personi i caktuar për të mbyllur veprimtarinë e një shoqërie tregtare që është në proces likuidimi. Likuidatori shlyë detyrimet e shoqërisë, mbledh aktivet dhe shpërndan çdo tepricë ndërmjet ortakëve.

Burimi: Ligji Nr. 9901, datë 14.04.2008 Për Tregtarët dhe Shoqëritë Tregtare, i ndryshuar. Neni 207 / Article 207 Shiko ligjin ↗
Statusi i Kompanisë

Gjendja ligjore aktuale e një shoqërie tregtare sipas regjistrit të QKB-së. Statuset kryesore janë: Aktiv (ushtron aktivitet normal), Pezulluar (aktivitet i ndalur përkohësisht), Në proces likuidimi (duke u mbyllur) dhe Çregjistruar (ka përfunduar mbylljen).

Burimi: Ligji Nr. 9723, datë 03.05.2007 Për Regjistrimin e Biznesit, i ndryshuar. Neni 22 / Article 22 Shiko ligjin ↗
Forma Ligjore

Lloji i strukturës ligjore të regjistruar të një subjekti tregtar. Format ligjore kryesore në Shqipëri janë: SHPK (Shoqëri me Përgjegjësi të Kufizuar), SHA (Shoqëri Aksionare), Person Fizik, Degë, dhe Shoqëri e Thjeshtë.

Burimi: Ligji Nr. 9901, datë 14.04.2008 Për Tregtarët dhe Shoqëritë Tregtare, i ndryshuar. Neni 2 / Article 2 Shiko ligjin ↗
Kapital Themeltar

Shuma totale e kapitalit të kontribuar nga ortakët ose aksionarët e një shoqërie tregtare në momentin e themelimit ose me ndryshime të mëvonshme. Regjistrohet në QKB dhe është i dukshëm publikisht.

Burimi: Ligji Nr. 9901, datë 14.04.2008 Për Tregtarët dhe Shoqëritë Tregtare, i ndryshuar. Neni 77 / Article 77 Shiko ligjin ↗
Objekti i Veprimtarisë

Përshkrimi i veprimtarisë ekonomike që një shoqëri tregtare është e autorizuar të ushtrojë sipas statutit dhe regjistrimit të saj në QKB. Në sektorin e ndërtimit, objekti i veprimtarisë specifikon nëse kompania është e licencuar për ndërtim, projektim, supervizim ose veprimtari të tjera.

Burimi: Ligji Nr. 9723, datë 03.05.2007 Për Regjistrimin e Biznesit, i ndryshuar. Neni 10 / Article 10 Shiko ligjin ↗
Regjistrimi dhe Administrimi
Qendra Kombëtare e Biznesit QKB

Institucioni shtetëror përgjegjës për regjistrimin e bizneseve në Shqipëri. U krijua në 2015 nëpërmjet bashkimit të QKR (Qendrës Kombëtare të Regjistrimit) dhe QKL (Qendrës Kombëtare të Licencimit). QKB administron regjistrin tregtar dhe publikon të dhënat e subjekteve tregtare.

Burimi: Ligji Nr. 131/2015 Për Qendrën Kombëtare të Biznesit. Neni 1 / Article 1 Shiko ligjin ↗
Administrator i Shoqërisë

Personi fizik i autorizuar ligjërisht për të përfaqësuar shoqërinë tregtare dhe për të marrë vendime në emër të saj. Emri i administratorit regjistrohet në QKB dhe është i dukshëm publikisht. Një shoqëri mund të ketë më shumë se një administrator.

Burimi: Ligji Nr. 9901, datë 14.04.2008 Për Tregtarët dhe Shoqëritë Tregtare, i ndryshuar. Neni 96 / Article 96 Shiko ligjin ↗
Pronar - Ortak

Personi fizik ose juridik që zotëron kuota ose aksione të një shoqërie tregtare. Përqindja e pronësisë regjistrohet në QKB. Një kompani mund të ketë një ose disa pronarë me përqindje të ndryshme.

Burimi: Ligji Nr. 9901, datë 14.04.2008 Për Tregtarët dhe Shoqëritë Tregtare, i ndryshuar. Neni 75 / Article 75 Shiko ligjin ↗
Licencë Ndërtimi

Autorizimi zyrtar që i jep një kompanie ose individi të drejtën për të ushtruar veprimtari ndërtimi, projektimi ose supervizioni në Shqipëri. Licencat lëshohen nga Qendra Kombëtare e Licencimit (QKL, tani pjesë e QKB-së) dhe klasifikohen sipas llojit dhe kategorisë së punimeve.

Burimi: Ligji Nr. 10081, datë 23.02.2009 Për Licencat, Autorizimet dhe Lejet në Republikën e Shqipërisë, i ndryshuar. Neni 3 / Article 3 Shiko ligjin ↗
Regjistri Tregtar

Baza zyrtare e të dhënave që mban QKB-ja dhe që përmban informacionin e regjistruar për të gjitha subjektet tregtare aktive dhe të mbyllura në Shqipëri. Regjistri është publik dhe i aksesueshëm online nëpërmjet portalit të QKB-së.

Burimi: Ligji Nr. 9723, datë 03.05.2007 Për Regjistrimin e Biznesit, i ndryshuar. Neni 5 / Article 5 Shiko ligjin ↗
Ndërtimi dhe Territori
Leje Ndërtimi

Akti zyrtar i lëshuar nga autoriteti përgjegjës që lejon fillimin e punimeve të ndërtimit. Sipas Ligjit Nr. 107/2014, çdo ndërtim kërkon leje paraprake. Aplikimi bëhet ekskluzivisht nëpërmjet sistemit elektronik e-Leje.

Burimi: Ligji Nr. 107/2014, datë 31.07.2014 "Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit", i ndryshuar.
Leje Ndërtimi

Akti zyrtar i lëshuar nga autoriteti përgjegjës që lejon fillimin e punimeve të ndërtimit. Sipas Ligjit Nr. 107/2014, çdo ndërtim kërkon leje paraprake. Aplikimi bëhet nëpërmjet sistemit elektronik e-Leje. Dokumentacioni i kërkuar përfshin: kërkesën zyrtare, dokumentet e pronësisë, projektin arkitektonik të nënshkruar nga ekspertë të licencuar, grafikun e punimeve dhe deklaratën e projektuesit. Lejet e lëshuara në kundërshtim me ligjin janë absolutisht të pavlefshme.

Burimi: Ligji Nr. 107/2014, datë 31.07.2014 Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit, i ndryshuar; VKM Nr. 408, datë 13.05.2015. Neni 64 / Article 64 Shiko ligjin ↗
Leje Zhvillimi

Akti zyrtar që autorizon ndryshimin e destinacionit të tokës ose kryerjen e punimeve të zhvillimit territorial. Leja e zhvillimit dallon nga leja e ndërtimit - ajo lëshohet zakonisht si hap i parë para lejes së ndërtimit dhe specifikon kushtet e zhvillimit të parcelës.

Burimi: Ligji Nr. 107/2014, datë 31.07.2014 Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit, i ndryshuar. Neni 62 / Article 62 Shiko ligjin ↗
Zonë Kadastrale

Njësi gjeografike e numëruar e përdorur për regjistrimin e pasurive të paluajtshme. Çdo parcelë toke ose ndërtim në Shqipëri i përket një zone kadastrale të caktuar. Numri i zonës kadastrale është element themelor në identifikimin ligjor të pronës dhe përdoret gjerësisht në dokumentacionin e lejeve të ndërtimit.

Burimi: Legjislacioni shqiptar për regjistrimin e pasurive të paluajtshme. Shiko ligjin ↗
Agjencia e Zhvillimit të Territorit AZHT

Institucioni shtetëror shqiptar përgjegjës për administrimin dhe monitorimin e zhvillimit të territorit. AZHT-ja shqyrton dhe miraton lejet e ndërtimit dhe zhvillimit të rëndësisë kombëtare dhe publikon vendimet zyrtare në faqen e saj. Është autoriteti kryesor referues për të dhënat e lejeve në portal.

Burimi: Ligji Nr. 107/2014, datë 31.07.2014 Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit, i ndryshuar. Neni 8 / Article 8 Shiko ligjin ↗
Këshilli Kombëtar i Territorit KKT

Organi më i lartë vendimmarrës për planifikimin dhe zhvillimin e territorit në Shqipëri. KKT-ja miraton lejet për projektet e rëndësisë kombëtare, investimet strategjike dhe ndërtimet në zonat bregdetare. Kryesohet nga Kryeministri dhe anëtarët e tij janë ministra të kabinetit.

Burimi: Ligji Nr. 107/2014, datë 31.07.2014 Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit, i ndryshuar. Neni 7 / Article 7 Shiko ligjin ↗
Ndërtim - Objekt

Çdo strukturë fizike e ndërtuar mbi tokë ose nëntokë, duke përfshirë ndërtesa banimi, ndërtesa tregtare, hotele, komplekse turistike, infrastrukturë rrugore dhe ura. Në portalin shtegurban.org, çdo objekt ndërtimi është i lidhur me lejen e ndërtimit dhe kompanisë ndërtuese përkatëse.

Burimi: Ligji Nr. 107/2014, datë 31.07.2014 Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit, i ndryshuar. Neni 3 / Article 3 Shiko ligjin ↗
Pronar Toke

Personi fizik ose juridik që zotëron ligjërisht një parcelë toke. Pronësia e tokës është element kyç në procedurën e aplikimit për leje ndërtimi - aplikanti duhet të provojë të drejtën e pronësisë ose të drejtën e ndërtimit mbi parcelën. Regjistrohet në Agjencinë Shtetërore të Kadastrit (ASHK).

Burimi: Ligji Nr. 111/2018 Për Kadastrën, i ndryshuar. Neni 5 / Article 5 Shiko ligjin ↗
Agjensia Shtetërore e Kadastrit ASHK

Institucioni shtetëror shqiptar përgjegjës për regjistrimin e pasurive të paluajtshme, administrimin e regjistrit kadastral dhe lëshimin e certifikatave të pronësisë. ASHK-ja mban të dhënat për zonat kadastrale, parcelat dhe pronarët e tokës në të gjithë Shqipërinë.

Burimi: Ligji Nr. 111/2018 Për Kadastrën, i ndryshuar. Neni 4 / Article 4 Shiko ligjin ↗
GeoLocation - Vendndodhja Gjeografike

Koordinatat gjeografike (gjerësia dhe gjatësia gjeografike) që identifikojnë vendndodhjen e saktë të një objekti ndërtimi, parcele toke ose zone kadastrale. Në portalin shtegurban.org, gjeolokacionet paraqiten në hartë interaktive dhe lidhen me ndërtimet, lejet dhe zonat kadastrale përkatëse.

Zona Bregdetare

Zona gjeografike përgjatë vijës bregdetare shqiptare që i nënshtrohet rregullave të veçanta të planifikimit dhe zhvillimit territorial. Ndërtimet në zonat bregdetare kërkojnë miratim nga Këshilli Kombëtar i Territorit (KKT) dhe i nënshtrohen kufizimeve shtesë sipas Planit Kombëtar Sektorial të Integruar Bregdetar.

Burimi: Ligji Nr. 107/2014, datë 31.07.2014 Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit, i ndryshuar; Plani Kombëtar Sektorial i Integruar Bregdetar. Neni 31 / Article 31 Shiko ligjin ↗